سناریوی شکنجه فعالان آذربایجانی جهت گرفتن اعترافات دروغین
واحید قاراباغلی
vahidqarabagli@gmail.com
تازه ترين گزارشها از شهرهای آذربایجان حكايت از آن دارد که فعالان مدنی، روزنامه نگاران ، دانشجویان و مدافعان هویت آذربایجانی در چند ماه اخیر زیر فشاری فزاینده قرار گرفتهاند.
یازده تن از فعالان اجتماعی و مدنی ترک در شهرهای تبریز و اردبیل که سال جاری بازداشت و به قید وثیقه آزاد شده بودند به زندانهای طویل المدت توام با تبعید محکوم شدند. ۸ تن از این محکومان، دانشجو هستند.
فعالان مدنی و حقوق بشری معتقدند: «جمهوری اسلامی ایران سعی دارد با سرکوب فعالین آذربایجانی جلوی مطرح شدن خواسته های آنها شامل تحصیل به زبان مادری و رفع تبعیضهای فرهنگی و اقتصادی در حق مناطق ترک نشین ، را در سطح جامعه آذربایجان بگیرد و از این طربق مانع توده ای شدن خواستهای حرکت درجامعه آذربایجان و افزایش خودآگاهی ملی بین ترکها در ایران شود».
آنها می افزایند: «با اینکه ما در سه سال گذشته شاهد افزایش فشار و برخوردها در تمامی شهرهای آذربابجان بودیم اما هم اکنون این نوع برخوردها بی سابقه بوده است به گونه ای که ما شاهد صدور احکام سنگین و شکنجه های وحشتناک فعالینی هستیم که تمامی خواسته های ملیشان را به شیوه ای کاملا مدنی و مسالمت آمیز پیگیری می کنند و پروژه سرکوب حرکت ملی و مدنی آذربایجان با وقایع چند ماه اخیر وارد فاز جدید خود شده است».
در شهر اردبیل منابع موثق خبر می دهند رامین و ابراهیم صادقی دو فعال فرهنگی از روز پنجشنبه ۱۷ بهمن ۸۷ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و هنوز امکان تماس با وکیل و خانواده را نداشته اند، بنابر گزارش های منتشره آنها برای «اعتراف کردن» به اتهامات از پيش آماده شده، تحت انواع شکنجه ها شامل شوک الکتریکی از نواحی حساس بدن، ضرب و شتم شدید، بی خوابی، ايجاد آلودگی صوتی برای ساعتها، توهين و تحقير کلامی و حتی جلوگيری از استفاده از دستشويی قرار گرفته اند.
فعالان اردبیلی می گویند: « در چند ماه اخیر شیوه بازداشت خودسرانه و نحوه بازجويی ها به نحويست که آنها تحت شکنجه جسمی و روحی به اعمال انجام نشده اعتراف کنند و بازجويان مطابق سناريوی از پيش نوشته شده ضمن القا موارد مختلف سعی در وادار کردن فعالان به پذيرش مسئوليت اعمالی کنند که به آنان نسبت می دهند ».
شعبه یک دادگاه انقلاب اردبیل در هفته های گذشته طی محاکمه ای غيرعلني برای شش فعال مدنی که در بین آنها سه دانشجو و یک روزنامه نگار نیز دیده می شود،حکم پنج سال حبس توام با تبعید صادر نمود.
طبق حکم صادره ، اتهام این فعالین " تشکیل گروه غیر قانونی جهت برهم زدن امنیت ملی" عنوان شده است و جهت تامین امنیت استان باید مدت حبس پنج ساله خود را در زندانهای شهرهای زاهدان، کرمان، هرمزگان، بجنورد، سمنان و همدان طی کنند.
از موارد قابل توجه در حکم صادره ، اشاره به گروه غیر قانونی"چنلی بئل" و "حرکت ملی آذربایجان" است و این از مواردی است که اعتراض و انتقاد فعالان حقوق مدنی و حقوق بشری آذربایجانی را بر انگیخته است. آنها عنوان می کنند : «گروهی به این نامها وجود نداشته و "چنلی بئل" نام مغازه عباس لسانی فعال سرشناس آذربایجانی در اردبیل بوده و "حرکت ملی آذربایجان" نیز به جنبشی اجتماعی اطلاق می گردد که در پی احقاق حقوق آذربایجانیها شکل است و حرکت ملی آذربایجان را فاقد شناسه های حزبی می دانند و عنوان کردن چنین اتهامهایی از طرف دادگاههای انقلاب را اقدامی با انگيزه سياسی و در راستای پروژه سرکوب حرکت مدنی آذربایجان توصیف می کنند».
عسگر اکبرزاده، رحیم غلامی، ودود سعادتی، بهروز علیزاده، اردشیر کریمی و حسین حسینی شش فعال مدافع هویت آذربایجانی هستند که درفروردین و تیر ماه سالجاری دستگیر شده و بدون هیچ اتهامی در بازداشت ماندند.
آنها بلافاصله پس از آزادی اعلام کردند که در دوران بازداشت تحت شکنجه های شدید جسمی و روحی بوده اند و بطور طولانی مدت بدون دسترسی به وکیل و خانواده درسلول های انفرادی در بازداشتگاه نگه داشته شده اند.
همزمان گروههای حقوق بشری نیز با دادن بیانیه هایی، نسبت به بازداشت و شكنجه نامبردگان ابراز نگراني نموده بودند.
به گزارش این سازمانها بازداشت شدگان بشدت در بازداشتگاه وزارت اطلاعات جهت دادن اعترافات دروغین مورد شکنجه جسمی و روحی من جمله شوک الکتریکی، بی خوابی های طولانی و ضرب و شتم شدید از سوی بازجویان،قرار گرفته بودند به گونه ای که پس از شکنجه در اثر تحلیل قوای جسمانی چندین بار بی هوش شده اند.
مدافعان حقوق بشر می گویند :«درجریان این پرونده ، مستندات صدور این احکام اعترافات اجباری متهمین پرونده است که زیر شکنجه جسمی از آنها اخذ شده و به دلیل اینکه تمامی اعترافات موجود در پرونده زیر شکنجه جسمی و روحی از آنها اخذ شده ، تمامی این اعترافات بی اعتبار و غیرقابل قبول است و بر اساس قوانین داخلی و بین المللی دادگاه نباید به این مستندات بهایی دهد. صدور چنین احکامی از سوی دادگاه انقلاب اردبیل برای فعالین آذربایجانی فاقد هر گونه وجهه قضایین است و باید شکنجه گران محاکمه شوند نه قربانیان».
بر اساس اصل ۳۸ قانون اساسی: «هر نوع شکنجه اعم از جسمی و روانی ممنوع است و هيچ مقامی حق ندارد زندانی را شکنجه کند و اگر اقراری يا شهادتی بر اساس شکنجه باشد قطعا فاقد اعتبار قانونی است و حتی از نظر شرعی هم اعتبار ندارد.»
صدور این احکام همچنین موجی از اعتراض را در میان دانشگاهیان آذربایجانی سبب شده است. بطوریکه چندین نهاد دانشجوئی از جمله " کانون نشریات دانشجویی آذربایجان" و دانشجویان آذربایجانی دانشگاههای کشور با صدور بیانیه های پی در پی صدور این احکامرا محکوم می نمایند. اعتراض به صدور این احکام به داخل ایران و آذربایجان محدود نبوده و بلکه وزارت امورخارجه آمریکا نیز ۲۵ بهمن ۸۷ با صدور بیانیه ای صدور چنین احکامی را محکوم نمود.
مطالبات هویتطلبانهی آذربایجانیها
رادیو دویچه وله - مهیندخت مصباح، بشنوید
شماری از فعالان مدنی آذربایجانی، در زندان هستند. دستگیریها از سال ۸۵ و در پی تظاهرات انبوه برای انتشار یک کاریکاتور در روزنامه "ایران" آغاز شدند. آذربایجانیها حق آموزش به زبان مادری و احترام به هویت خود را میخواهند.
جمعیت آذربایجانیهای ایران بین ۲۰ تا ۲۲ میلیون نفر تخمین زده میشود. آذربایجانیها در میان خود، همواره به زبان ترکی سخن میگویند و آموزش این زبان در مدارس یا داشتن نشریه و رسانه به زبان مادری را حق خود میدانند. فعالان مدنی و حقوق بشری آذربایجانی، از تبعیضهای اقتصادی در استانهای آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل و زنجان نیز گله میکنند. اشارهی آنها به سرمایهگذاریهای اندک در این استانها و اولویت پروژههای عمرانی یا ساختاری در نواحی و استانهای فارس نشین است.
تحقیر زبانی و قومی دهها ساله
داود توران، جامعهشناس و مدیر سایت تحقیقات اجتماعی فرهنگی آذربایجان، از تاریخچهی صد سالهی حرکتهای هویتطلبانه در میان ترکها و از تحقیر و تمسخر دهها سالهی ترکزبانها در قالب لطیفه میگوید. او به تظاهرات ۲۹ بهمن سال ۵۶ در تبریز و نقش موثر آن در گسترش موج انقلاب اشاره میکند و میگوید، آذربایجانیها انتظار داشتند که پس از انقلاب، به مطالبات قومی و ملی آنها توجه شود. به گفتهی این جامعهشناس، تخریبهای دیرین در سی سال گذشته ادامه داشتهاند و هویت ترکی آذربایجانیها با وجود تاکید اصل ۱۵ قانون اساسی دایر بر حق تحصیل به زبان مادری، به رسمیت شناخته نشده است.
انسدادهای فرهنگی
وحید قرهباغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی نیز در توضیح تبعیضهای فرهنگی علیه ترکها میگوید:«برای توسعهی فرهنگ و زبان و پیشرفت آذربایجان برنامهای در دست نیست. زبان و فرهنگ آنها در رادیو و تلویزیون تحقیر میشود، رسانه ندارند. روزنامه به زبان ترکی در سطح کشور ندارند. فرهنگستان زبان ندارند. موسسات و ان. جی. او های آنها بسته میشود. مجلات آنها توقیف میشود. هر چه، حتی در مورد ادبیات آذربایجان نوشته شود، نویسندگانش دستگیر میشوند. یعنی درآذربایجان نوشتههای این نویسندگان سانسور نمیشود، بلکه آنها را مستقیما بازداشت کرده و در سلولهای انفرادی نگاهداری میکنند.»
تبعیضهای اقتصادی
آذربایجانیها علاوه برتبعیضهای فرهنگی، از تبعیضهای اقتصادی نیز در رنجاند. استانهای آذربایجان شرقی، غربی، اردبیل و زنجان، ذخایر معدنی سرشاری دارند، اما میزان سرمایهگذاری برای بهرهبرداری از این معادن به نسبت استانهایی چون کرمان، ناچیزند. وحیدقره
دستگیری پس از اعتراض
خشم و اعتراض آذربایجانیها، در سال ۸۵ در پی انتشار کاریکاتوری در روزنامهی دولتی "ایران" سرریز کرد. سوژهی جنجالآفرین، سوسکی بود که به زبان ترکی حرف میزد. پانصد هزار نفر در تبریز، زنجان، اردبیل، خوی و نقده به خیابانها ریختند و از هویت ملی خود دفاع کردند. پس از آن، موج دستگیری فعالان مدنی و حقوق بشری آذربایجانی به راه افتاد. شماری دانشجو، وبلاگنویس و عضو انجمنهای فرهنگی و اجتماعی بازداشت شدند. شاخصترین چهرهی بازداشت شده درمیان آذربایجانیها، عباس لسانی از شهر اردبیل است که به تازگی پس از ۳۰ ماه حبس، از زندان آزاد شده است.
محکومیت و فشار
داود توران با اشاره به محکومیتهای پنج ساله و دوسالهی چندین دانشجو برای کار فرهنگی میگوید: «در دورهی اصلاحات نشریات دانشجویی زیاد شده بودند و تقریبا ۵۰ نشریه در آذربایجان داشتیم. نشریات دیگر هم رونق گرفته بودند. پس از آن اما بیشتر آنها توقیف شدند. نشریهی "شمس تبریز" یا "ندای آذربایجان" بهخاطر این که خواستهای قیام ۸۵ را بر زبان آوردند، توقیف شدند. الان چند نشریهی دولتی به زبان آذربایجانی چاپ میشوند. آنها مبلغ ایدئولوژی دولت مرکزیاند و تنها برای این منتشر میشوند که به زبان ترکی بگویند در ایران دمکراسی است.»
اتهام تجزیهطلبی
تجزیهطلبی عمومیترین اتهامی است که به آذربایجانیهای هویتطلب زده میشود. آیا دانشجویان و فعالان مدنی که دستگیر میشوند، جداییخواه یا پانترکیست هستند؟ وحید قرهباغی با تاکید بر اینکه عموم بازداشتشدگان، فعالان مدنی و فرهنگی هستند، میگوید: «تعداد بسیار کمی از ترکها خواستار جدایی هستند وگرنه عموم شاعران و روشنفکران آذربایجانی بارها گفتهاند که خواستشان تنها توجه به زبان مادری است. الان بخاطر در راه بودن روز جهانی زبان مادری، کمپینی به راه انداختهایم. تاکنون ۲۵ هزار امضاء مستقیم و ۵۵۰۰ امضاء از طریق اینترنت جمعآوری شده است.
پنج سال زندان و تبعید برای درخواست کنندگان تحصیل به زبان مادری
آزادلیق رادیوسو ، خدیجه اسماعیل اوا
دادگاه انفلاب اردبیل در ۲ فوریه برای پنج فعال آذربایجانی حکم پنج سال حبس توام با تبعید صادر نمود.رحیم غلامی،ودود سحادتی، بهروز علیزاده و اردشیر کریمی در ماه آوریل (فروردین) و حسین حسینی در ماه ژوئن (تیر) به اتهام پخش اعلامیه ای در رابطه با درخواست تحصیل به زبان مادری در مدارس دستگیر شده بودند
به گفته انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران- آداپ حکومت ایران این فعالین را در مدت یک ماه بازداشت موقتشان از طریق دادن شوک الکتریکی شکنجه داده است.آنها که به قید وثیقه های سنگین آزاد بودند چند ماه در انتظار صدور حکم دادگاه به سر می بردند.
واحید قاراباغلی، سخنگوی آداپ در مصاحبه با رادیو اروپای آزاد گفت:«حسین حسینی چندی پیش نیز درحین شرکت در مراسم بزرگداشت ستارخان دستگیر و بدون هیچ گونه تفهیم اتهامی ۶۸ روز در سلول انفرادی زندان اوین به سر برد».
حسین حسینی که به تازگی در ۲۰ ژانویه (۱ بهمن ۸۷) از زندان آزاد شده بود پس از بازگشت به اردبیل ، حکم زندان به وی ابلاغ شد.بر اساس حکم صادره از سوی قاضی حسن زاده ، این فعالین به دلیل تشکیل تظاهرات وتجمعات مختلف در استان اردبیل باید دوران محکومیت خود را در خارج از این استان بگذرانند. واحید قاراباغلی به حبرنگار ما گفت :«رحیم غلامی(روزنامه نگار) در زندان همدان ، حسین حسینی(دبیر انجمن اسلامی رازی اردبیل) درزندان کرمان ، اردشیر کریمی خیاوی(دبیر انجمن اسلامی دانشگاه آزاد اردبیل) در زندان هرمزگان ، ودود سعادتی(فعال مدنی) در زندان سمنان وبهروز علیزاده (فعال مدنی) در زندان بجنورد باید مدت حبس ۵ ساله خود را بگذرانند».وی افزود:« از بین این شهرها همدان با مسافت ۱۰۰۰ کیلومتر نزدیکترین شهر و استان هرمزگان با مسافت ۴۳۰۰ کیلومتر بیشترین فاصله را از شهر اردبیل دارند».
به گفته واحید قاراباغلی هدف از صدور این احکام قطع ارتباط این جوانان با عباس لسانی فعال مدنی شناخته شده آذربایجانی است که چندی پیش از زندان آزاد شد.
واحید قاراباغلی تصریح کرد:« طبق احکام صادره از سوی دادگاه انقلاب اردبیل، اتهام این فعالین تشکیل دسته و گروههای غیر قانونی جهت بر هم زدن امنیت ملی عنوان شده است.قابل توجه اینکه این حکم اشاره به گروه چنلی بئل دارد حال آنکه گروهی به این نام وجود نداشته و چنلی بئل نام مغازه عباس لسانی فعال سرشناس آذربایجانی در اردبیل است».
چندی پیش نیزعسگر اکبرزاده فعال دانشجویی آذربایجانی طی حکمی مشابه از سوی همین دادگاه به پنج سال حبس تعزیری در زندان زاهدان محکوم گردیده بود.
لینک گزارش:
http://www.azadliq.org/content/Article/1378318.html
